Iİ

İsmail Dümbüllü

İsmail Dümbüllü Biyografisi

Geleneksel Türk Tiyatrosunun son temsilcisi, Orta oyunu ve Tulûat sanatçısıdır.

Sahne ve sinema oyuncusu İsmail Dümbüllü tuluat geleneğinden yetişti. Birçok Türk seyirlik oyununun ve çeşitli oyunculuk tekniklerinin günümüze aktarılmasını sağlamış, ortaoyunu, operet ve filmlerdeki rolleriyle öne çıkmıştır.

İsmail Dümbüllü, 1897 yılında Üsküdae doğmuştur. Babası II. Abdülhamid’in silahşörlerinden Zeynel Abidin Efendi, annesi Fatma Azize Hanım’dır.

Üsküdar İttihat-ı Terakki Mektebi’ni bitirdikten sonra askeri ortaokuluna başladı. Tiyatro merakı yüzünden askeri ortaokulunun üçüncü sınıfından ayrıldı.

Önceleri amatör olarak Karagöz Hüseyin’in sahnesinde oynayan Dümbüllü, sonraları, profesyonel olarak, Saçsız Hasan’ın tiyatrolarında sahneye çıktı.

30 yaşına değin Saçsız Hasan’ın yanına çalıştı. Bu dönemde tuluat (önceden hazırlanmadan, sahnede akla geliveren sözlerle oynanan oyun) geleneğini öğrendi.

Kavuklu Hamdi, Naşid, Abdi, Minik İsmail, Abdürrezak gibi dönemin ünlü ortaoyuncularıyla çalıştı.

Geleneksel kavuğu Saçsız Hasan’dan aldı. Kendiside, ölmeden bu kavuğu Münir Özkul’a devretti. 1989 yılında da ortaoyuncular kavuğu Ferhan Şensoy’a devroldu.

Dümbüllü, Tevfik İnce ile birlikte kendi topluluğunu kurarak 1928 yılında perdesini Direklerarası’ndaki Hilal Tiyatrosu’nda açtı. 1933’den daha sonra Anadolu turnelerine çıktı.

Dönemin tiyatro anlayışı ve beğenisi artan bir şekilde değişmesine karşın Naşid’in ölümünden sonra geleneksek tiyatronun en meşhur adı oldu ve ortaoyunu geleneğini tek başına sürdürdü.

Bu dönemde Ayşem, Cebe Gitti, Bülbül gibi operetlerde de oynadı.

II.Dünya Savaşı yıllarından sonra eşsiz ses tonu, saf görünüşü ve şirin mimikleriyle 1947’de itibaren sinemada da görünmeye başladı. Memiş(1947), Dümbüllü Serüven Arkasından(1948) ve Keloğlan (1948) filmlerinde başrol oynadı.

Harman sonu(1950), İncili Çavuş(1952), Ne Sihirdir Ne Keramet(1951), Sihirli define(1951) adlı filmlerde ününü pekiştirdi. Ancak bir çok eleştirmene tarafından, çok seyirci toplamasına rağmen, filmlerdeki Dümbüllü, tiyatrocu Dümbüllü dek başarılı olamamıştı.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   İlker İnanoğlu

Kel Hasan’dan ortaoyunu konusunda öğrendiklerini kendi kişiliğiyle birleştirerek oluşturduğu “Dümbüllü Tarzı”nı hem sahnede ayrıca de perde de sergilemeyi sürdürdü.

1953’de Kırk Gün Kırk Gece, 1954’de Mihrimah Sultan, 1956’da Dümbüllü Tarzangibi filmlerde oynadı. 1968’de jübile yaparak tiyatroyu bıraktı.Ama sanattan kopmayarak zaman zaman sahneye çıkmayı ve radyo oyunlarında yer almayı sürdürdü.

Oynadığı oyunlardan en çok Gözlemeci, Kavuklu’ya Kandırma, Çifte Hamamlar, Zıt Biyav ve Kanlı Nigar’ı severdi. Oynadığı filmlerde de en fazla Nasreddin Öğretmen ile özdeşleşmişti.

Tanıdık adıyla Dümbüllü İsmail Efendi, ‘Dümbüllü’ adını nasıl aldığını şöyle anlatır: “Peruz Bayan vardı kantocu, Samran’dan evvel. Bu Peruz Hanım o zamanın en birinci kantocusuydu. Hem de beste yaparkanto söylerdi. Buna bir gazel ek ederek söylemeye başladım. ‘Dümbüllü, Dümbüllü, Gabarala, mabarala, Dümbüllü’ diye oynardık. Bu Nedenle Dümbüllü adı üzerimde kaldı”.

İsmail Dümbüllü, 1970 yılında Çalıkuşu Operetinde; Nurhan Damcıoğlu ve Halit Akçatepe ile birlikte oynamıştır.

Bir trafik kazasının bir ay ardından 5 Kasım1973’de İstanbul’da 76 yaşında öldü. Kabri, Üsküdar’da Karacaahmet Mezarlığı’ndadır. Oynadığı Filmler :
1971 – Nasreddin Öğretmen
1971 – Haylaz Minik Serseri
1968 – Kanlı Nigar
1965 – İstanbul Kazan Ben Kepçe
1965 – Soytarı
1965 – Serseri Aşık
1965 – Nasreddin Öğretmen
1963 – Temem Bilakis
1962 – Ekmek Parası
1962 – Gol Kralı Cafer
1959 – Şeytan Mayası
1954 – Fındıkçı Gelin
1954 – Bayram Gecesi
1954 – Canlı Karagöz (Mihriban Sultan)
1954 – Nasreddin Öğretmen ve Timurlenk
1954 – Dümbüllü Tarzan
1953 – Kırk Gün Kırk Gece
1952 – Yıldızlar Revüsü
1952 – Vur Patlasın Çal Oynasın
1952 – Dümbüllü Sporcu
1951 – İncili Çavuş
1951 – Ne Sihirdir Ne Keramet
1950 – Harman Sonu Dönüşü
1950 – Sihirli Define
1948 – Keloğlan
1948 – Dümbüllü Serüven Arkasından
1947 – Memiş
1947 – Kılıbıklar
1946 – Kızılırmak – Karakoyun
1946 – Harman Sonu / Anadolu Köy Düğünü

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Prof.Dr.İhsan Doğramacı
Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı