Ü

Uğur Mumcu

Uğur Mumcu Biyografisi

Uğur Mumcu, 1942 doğumlu gazeteci ve yazar. 1993’de uğradığı saldırı sonucu hayatını kaybeden Mumcu’nun, “Gazeteci Kimdir?” sorusuna verdiği yanıt şöyledir: Gazeteci, haber ve bilgi kaynağına en tez ulaşan ve bu kaynaklardan edindiği data ve haberleri okurlara sunan insan demektir. Gazetecinin bu görevini yapabilmesi için habere, olaya, olguya, belgeye ve bilgiye dayalı yazılar yazması gerekir. Bunun için de gazetecinin güvenilir birey olması zorunludur. sır saklayan, haber ve bilgi kaynağını gizlemesini haberdar olan, gerektiğinde hükümetlere ve zorlama odaklarına karşısında savaşmayı göze bölge insan, gazetecidir.
Uğur Mumcu, 22 Ağustos 1942’de Nadire ve Hakkı Şinasi Mumcu’nun oğulları olarak Kırşehir’de dünyaya geldi. Tapu Kadastro memuru olarak çalışan Hakkı Bey’in görevi nedeniyle burada dünyaya gelen Mumcu’nun ailesi aslen Ankara’lıydı. Bu yüzden eğitimini Ankara’da tamamladı. Önce Ihtilal peşinde Ulubatlı Hasan İlkokullarını, Cumhuriyet Ortaokulu’nu ve Test Lisesi’ni bitrdikten sonra, 1961’de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. “Türk Sosyalizmi” başlıklı yazısıyla 1962’de Yunus Nadi Makale Ödülü’nü şampiyon Mumcu, 1963’de Hukuk Fakültesi Öğrenci Derneği’ne Başkan seçildi.

Uğur Mumcu 1965’de avukat olarak mezun oldu. Doğan Avcıoğlu, Mümtaz Soysal ve İlhami Soysal’la birlikte Yön hareketini başlatanlardan biri olan Cemal Reşit Eyüpoğlu‘nun başladı. Benzer sene 18 Haziran’da “Biz Anayasayı Savunuyoruz. Ya Siz?” başlıklı makalesi Istikamet Dergisi’nde yayımlandı. 30 Haziran 1967’den itibaren “Kitap Toplatmak Anayasaya Aykırıdır” başlıklı yazısıyla Kim Dergisi’nde de yazıları yayımlanmaya başlayan Mumcu’nun, 18 Ağustos’taki “Anayasaya Hürmet” başlıklı yazısıyla birlikte Akşam Gazetesi’nde de incelemeleri yayımlanmaya başlandı.

1968’de gittiği İngiltere’de bir yıl gibi bir vakit kalan Mumcu burada yabancı dilini ilerletti ve yazılarına Londra’dan devam etti. Akşam Gazetesi’ndeki tahlil yazılarının sonuncusu 25 Şubat’ta yayımlanırken, Kim Dergisi’ndeki son yazısı da 1 Mart tarihli “Yeter Bundan Böyle Baylar” başlıklı yazı oldu. Mumcu, 25 Mart’tan itibaren yazılarını aralıklarla Türk Solu Dergisi’nde yayımlatmaya başladı.

31 Ocak 1969’dan itibaren mezun olduğu fakültenin İdare Hukuku Profesörü olan Tahsin Bekir Balta‘nın asistanlığını yapmaya başlayan Mumcu, 13 Kasım’da Ankara Barosu Levhasından kaydını sildirerek avukatlığı bıraktı. 1969-1971 yılları baştan başa Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi’nde yazılarını yayımlamaya devam etti. 15 Temmuz 1969 itibariyle Milliyet Gazetesi’nde de incelemeleri yayımlanmaya başlandı. Benzer dönemde Yemin Dergisi’nde ve Cumhuriyet Gazetesi’nde de makale ve incelemeleri yayımlanan Mumcu, 1970 yılı 24 Mart’ından 27 Ekim 1971’e değin Ihtilal Dergisi’nde yazdı.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Uğur Pektaş

12 Mart 1971 tarihinde gerçekleşen darbenin peşinde 17 Mayıs’ta gözaltına alınan Mumcu, Mamak Askeri Cezaevi‘nde yaklaşık bir sene her tarafında kaldı. Yedi sene hapse mahkûm edildi ama Yargıtay bu kararı bozdu. 10 Ekim 1972’de özgürlük bırakıldı ve hemencecik askerlik görevine alındı. Tuzla Piyade Okulu’nda verilen 3 aylık eğitimden daha sonra, okul yönetimi göre “fena hal ve us sahibi” biçiminde suçlandı ve “er” çıkarıldı. Arkasından da Sızı’nın Patnos ilçesine gönderilen Mumcu, 31 Ocak 1974’te askerliğini sakıncalı piyade eri olarak tamamladı.

Bu konuyla ilgili olarak “Evet, evet ne olursa olsun, ben Patnos dağlarında ahali çocuklarıyla er olarak askerlik yapmayı, emekli olduktan sonra siyasal iktidarın uzattığı idare kurullarında, on binlerce lira para bölge orgeneral olmaya değişmem.” diyen Mumcu, yedek subaylık hakkı ve aylıkları için açtığı açtığı fiziki tazminat davasını kazandı.

Askerliğini tamamladıktan sonradan Ankara Üniversitesi’ndeki asistanlık görevinden ayrılan Uğur Mumcu, profesyonel olarak gazeteciliğe başladı. 25 Şubat 1974’te “Anarşist!..” başlıklı yazısıYeni Ortam Gazetesi’nde yayınlandı ve burada çalışmayı 12 Mart 1975’e kadar sürdürdü.

1975’te Cumhuriyet Gazetesi’nde köşe yazarlığı yapmaya başladı. Anka Ajansı’nda da çalışmaya sürekli Mumcu, 1975’te Suçlular ve Güçlüler adındaki, Mart dönemini sergilediği makalelerinden oluşan kitabı yayımlandı. Altan Öymen’le birlikte hazırladıkları ve Yahya Demirel’in “hayali mobilya ihracatını” konu edinen, Mobilya Dosyası adlı kitabı yeniden benzer sene yayımlandı.

1977’den itibaren yanlızca Cumhuriyet Gazetesi’ndeki Gözlem adlı köşesinde yazmaya sürekli Mumcu, bunu 1991 yılının Kasım ayına değin sürdürdü. Sakıncalı Piyade ve Bir Pulsuz Başvuru adlı kitapları 1977’de yayımlanan Mumcu, 1978’de Sakıncalı Piyade’yi Rutkay Aziz’le birlikte tiyatroya uyarladı. Bu oyun Ankara Sanat Tiyatrosu’nda 700 kere sahnelendi.

1978’de Büyüklerimiz adlı kitabını yayımlayan Mumcu, 1979’da Çıkmaz Cadde ve 1981’de terörün silah kaçaklığıyla ilgisini ortaya ayarlamak ve kamuoyunu bu konuda ikaz etmek” nedeniyle yazdığı “Silah Kaçakçılığı ve Terör” adlı kitapları yayımlandı.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Uğur Bilgin

Papa’yı öldürme girişiminde yer alan Mehmet Ali Ağca’yı inceleyen Mumcu’nun çalışmaları 1982’de Ağca Dosyası adıyla yayımlandı. 1983’de onunla cezaevinde mülâkat yapan Mumcu, daha sora Papa-Mafya-Ağca adlı kitabını yayımladı. 1987’de araştırmacı gazetecilik açısından büyük bir galibiyet kabul edilen Raun, 1991’de en manâlı araştırmalarından biri olan Kürt-İslam Ayaklanması 1919-1925 adlı kitabı yayımlandı.

İlhan Selçuk dahil birçok Cumhuriyet Gazetesi yazarı ve çalışanıyla birlikte 1991’de gazeteden ayrılan Mumcu, 1992 yılında 1 Şubat gününden 3 Mayıs’a kadar Milliyet Gazetesi’nde yazdıktan daha sonra, idare değişikliği yapılmasıyla 7 Mayıs 1992’de Cumhuriyet Gazetesi’ne döndü.

Uğur Mumcu, 1993’de kendisine düzenlenen bir hamle sonucu hayatını kaybetti. 24 Ocak günü, arabasına kurulan ve patlama gücü yüksek C-4 plastik patlayıcısından oluşan harekete aklıselim bombanın patlamasıyla katledilen Mumcu’nun ceza failleri hala bulunamadı.

Uğur Mumcu, 19 Temmuz 1976’da Güldal Homan ile evlendi ve çift Hür ve Özge isimli iki çocuk sahibi oldu. Ailesi 1994 Ekim ayında Mumcu’nun anısı için Uğur Mumcu Analist Gazetecilik Vakfı’nı kurdu. Tüm Eserleri:
Mobilya Dosyası (1975)
Suçlular Ve Güçlüler (1975)
Sakıncalı Piyade (1977)
Bir Pulsuz Başvuru Formu (1977)
Büyüklerimiz (1978)
Çıkmaz Sokak
Tüfek İcad Oldu
Silah Kaçakçılığı Ve Terör (1981)
Laf Meclisten İçeri (1981)
Ağca Dosyası (1983)
Terörsüz Serbest
Papa – Mafya – Ağca
Liberal Çiftlik
Devrimci Ve Demokrat
Aybar İle Söyleşi
İnkılap Mektupları
Rabıta
12 Eylül Adaleti
Bir Uzun Yürüyüş
Tarikat – Siyaset – Ticaret
Kazım Karabekir Anlatıyor
40’ların Cadı Kazanı
Kürt İslam Ayaklanması 1919-1925
Gazi Paşa’ya Suikast
Sakıncalı Piyade (Tiyatro)
Söze Nereden Başlasam
Bu Armoni Böyle Mi Gidecek?
Bomba Davası Ve İlaç Dosyası
Sakıncasız
Eğilmeden Bükülmeden
Kürt Dosyası (1993)

Ödülleri:
1962 “Türk Sosyalizmi” başlıklı makalesiyle Yunus Nadi Ödülünü aldı.
1979 Türk Hukuk Kurumunca “Yılın Hukukçusu”, benzer sene Modern Gazeteciler Derneğince “Yılın Gazetecisi” seçildi.
1980 Sedat Simavi Vakfı Kitle Haberleşme ve Gazetecilik Ödülünü Cüneyt Arcayürek ile paylaştı.
İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin analiz dalında verdiği ödülü aldı.
1982 İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin analiz dalında verdiği ödülü aldı.
1983 Balıkesir Barosundan “Cumhuriyet Döneminin Anıtlaşmış Hukukçusu” ödülü verildi.
İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin görüşme ve süratli görüşme dalında verdiği ödülü aldı.
1984 Nokta Dergisinin “Yılın Doruktaki Gazetecisi” ödülünü aldı.
1985 Nokta Dergisinin “Yılın Doruktaki Gazetecisi” ödülünü aldı.
1987 İstanbul Gazeteciler Cemiyetinin aktüel yazılar dalında verdiği ödülü aldı.
Nokta Dergisinin “Yılın Doruktaki Gazetecisi” ödülünü aldı.
Cumhuriyet Gazetesinden “Rabıta Olayı dolayısıyla Misal Gazeteci” ödülünü aldı.
1988 Sedat Simavi Vakfı Kitle Haberleşme ve Gazetecilik Ödülünü aldı.
Cumhuriyet Gazetesi “Bülent Dikmener Haber Ödülü”nü aldı.
Ankara Tabipler Odasından “Basın Sağlık Durumu Ödülü” aldı.
Boğaziçi Üniversitesinden “En Fazla Okunan Gazeteci Ödülü”nü aldı.
1992 Ankara Sanat Kurumundan “Övünç Ödülü” aldı.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Uğur Başar

Öldürülmesinden Sonradan Bahşedilen Ödüller:
1993

İzmir Gazeteciler Cemiyeti Idare Heyeti “Basın Şehidi” Plaketi “İnandığı doğruları yaşamı boyunca savunduğu, yazdığı, taviz vermediği için”

Orhan Apaydın “Demokrasi ve Barış Vakfı” Gümüş Kupa

Nokta Dergisi “Doruktakiler Basın Iftihar Ödülü”

Gazeteciler Cemiyeti “Basın Özgürlüğü Ödülü”

SHP İstanbul İl Örgütü Kadın Komisyonu “Güldal Mumcu’ya”

Kiraz Belediyesi “Mumcu Anısına” Plaket

Eczacı Odaları 2. Millet Eczacıları Ulusal Kurultayı’nda “İlaç Dosyası” ile insan sağlığına ve eczacılık mesleğine katkılarından dolayı

İstanbul SBF Mezunları Derneği “Uğur Mumcu anısına demokrasi ve insan hakları” Ödülü

Milli Birlik ve Dayanışma Derneği “Derneğin onur üyesi Mumcu anısına” Plaket

Türkiye Ziraatçiler Derneği “Mumcu anısına” Plaket

Kırşehir Valiliği – Vali Neşet Kanyılmaz “Mumcu Anısına” Pirinç Tabak

Söke Belediyesi Başkanı Mehmet Semerci “Mumcu anısına plaket ve imza defteri”

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmur “Mumcu anısına”

1995

Evrensel Kardeşlikler Dünya Barışına Çağrı Vakfı “Örnek Çalışmaları Nedeniyle”

Kadıköy Belediye Başkanı Av. Selami Öztürk “Cumhuriyetin 72. yılında Cumhuriyet ilkelerinin yaşatılmasındaki katkılarından dolayı”

Mülkiyeliler Birliği Seyfi Oktay, Nuri Alan, Prof.Dr. Taner Timur, Belirli Çölaşan, Prof.Dr. Alparslan Işıklı, Salih Er “Ülkede temiz toplum oluşturma yolunda düşünce, yapıt ve eylemleriyle katkılarından dolayı”

Uluslararası Lions Yönetim Çevresi 118-T Plaket Güneysınır Belediye Başkanı Mehmet Brülör “Mumcu Anısına” Plaket1997 1996 yılı Başarılı Gazeteciler Ödülü Bugünü dünden haber verdiği için” Jüri Özel Ödülü

2003

Atatürkçü Us Derneği Genel Merkezi Atatürkçü Düşün Sistemine unutulmaz katkıları anısına” Plaket

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı