B

Benito Mussolini

Benito Mussolini Biyografisi

İtalyan faşist diktatör. 1922‘den 1943 yılına kadar İtalya‘da iktidar olmuştur. Reel adı Benito Amilcare Andrea Mussolini‘dir. II. Dünya Savaşı esnasında İtalya’nın başbakanı olan Mussolini, Adolf Hitler ile birlikte faşizmin en manâlı uygulayıcılarından biri olarak görülmektedir. Mussolini 20. yüzyılın ilk yarısını kana bulamış, insanlık tarihinin en zalim katliamlarını kitle imha silahlarıyla gerçekleştirmiştir. Siyasete atıldığı birincil yıllarda sosyalizmi benimsemesine karşın sonradan faşist olan Mussolini, Etiyopya ve Yugoslavya‘da üçyüzbinin üstünde insanı katletmiştir.
29 Temmuz 1883‘te Alessandro ve Rosa Maltoni‘nin oğlu olarak Forli, İtalya’da dünyaya geldi. Benito ismi Meksikalı reformist Benito Juárez‘den; Andrea ve Amilcare ise İtalyan sosyalistler Andrea Costa ve Amilcare Cipriani‘den gelmekteydi. Annesi hoca, babası ise nalbant ve sosyal aktivistti. Hemen Şimdi sekiz yaşındayken annesinin devam ettiği kiliseden, insanları rahatsız ettiği, onlara taşla saldırdığı için uzaklaştırılan Benito, yatılı okula gönderildi. Bu zaman içinde bir arkadaşını yaralayan, öğretmenine de mürekkep hokkası fırlatan Mussolini, 11 yaşında okuldan atıldı. gerçi başarılı bir öğrencilik hayatı olan Mussolini, aldığı yüksek notlar doğru 1901 yılında öğretmen elde etmek üzere öğrenim gördüğü okuldan mezun olabildi. Kızkardeşi gibi sosyalist olan Mussolini, Karl Marx, Friedrich Nietzsche, Auguste Blanqui ve Georges Sorel‘den etkileniyordu.

1902 yılında askerlikten kaçmak için İsviçre‘ye giden Mussolini, devamlı bir meslek sahibi olamadı. İsviçre’de serserilik yaptığı için bir gününü hapishanede geçirmek zorunda kalmıştı. Bu sebeplerden sınırdışı edilen ve her yerde İtalya’ya dönen Mussolini, İsviçre’ye baştan gitti fakat ülkesine dönmesi fazla uzun sürmeyecekti. Sonunda İtalya’nın Trento kentinde kendisine bir iş buldu.

L’Avvenire del Lavoratore (“The Future of the Worker”) isimli sosyalist gazetenin editörlüğünü yapmaya başlayan Mussolini, sonra politikacı ve gazeteci Cesare Battisti‘yle temas kurdu ve Battisti’nin gazetesi Il Popolo‘da (“The People”) çalışmaya başladı. Bu dönemde bir zaman daha sonra İngilizceye de çevrilecek olan Claudia Particella, l’amante del cardinale( The Cardinal’s Mistress) isimli romanı kaleme alan Mussolini, 1910 yılında kitabı yayımladı. Ancak din otoritelerine saygısızlık içeren bölümleri sebebiyle Mussolini işten atıldı.

Mussolini 1. Dünya Savaşı‘nın başladığı yıl, 1914‘de Ida Dalser‘le Milano‘da evlendi. Bir yıl sonra çiftin erkek çocukları dünyaya geldi. Annesinin ölümü nedeniyle İtalya’ya dönen Mussolini, bir süre daha sonra Central Organ of the Socialist Party‘ye katıldı. Parti gazetesi L’Avanti‘nin redaktörleri arasında olan Mussolini, İtalya’nın savaşa girmesini istemeyen grup içinde yer alıyordu. Onun için kabul edilebilir olan tek savaş sınıflar arası savaştı. Ama 1915 yılında Mussolini sosyalist partinin savaş karşıtı manifestosunu imzalamış olmasına karşın Fasci d’azione rivoluzionaria örgütünü kurdu. Bu örgüt Btılımı yolunda faaliyet göstermişti. Mussolini halen AvusturyaMacaristan İmparatorluğu’nun idaresinde yer alan Adriyatik Denizi‘nin doğu yakasını İtalya’ya dâhil etme amacının propagandasını yapıyordu ve bu faaliyetinin sonucunda sosyalist partiden çıkartıldı. Bu tarihten sonradan sosyalist ve komünist hareketlerle, onlara yakın emekçi hareketlerine karşısında şiddetli bir mücadeleye girişti ve benzer sene Il Popolo d’Italia isimli gazeteyi kurdu. Mussolini, savaşmak için orduya çağrıldı ama yaralandığı için editörlüğe geri döndü.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Bülent Keneş

1918‘de 1. Dünya Savaşı sona ermişti ve savaştan meydana çıkan İtalya’da felaket büyüktü. Ordu büyük yaralı, 460.000 kayıp verilmişti. Ekonomisi de çökmüş olan ülkenin savaş sonu antlaşmalarında toprak kazanma umudu da İngiltere ve Fransa yüzünden bitmişti. Avrupa’da yalnızlığa itilen ülkede siyasi kriz gitgide tırmanıyordu ve koalisyon hükümetleri başarılı olamıyordu. Halkın gidişattan memnun olmaması komünistlerin büyük taraftar toplamalarına yol açmıştı ve Mart 1919‘da Mussolini faşist parti Fasci de Combattimento‘yu kurdu. Taraftarları arasında toprak sahipleri, minik burjuvalar ve orta sınıf burjuvalar da olan parti, otoriter bir harmoni ve Versaille Sözleşmesi‘nin İtalya lehine düzeltilmesini istek ediyordu. Politik karşıtlar Squadri adı verilen çetelerin terör eylemleri sonucu saf dışı bırakılmıştı. Mussolini 1921‘de Partito Nazionale Fascista‘yı (PNF) kurdu ve sağ kanattan parlementoya girmeyi başardı. Kilise ve ordunun da desteklediği parti hükümette çıkan iç karışıklıklardan faydalanmasını bildi. Çökmüş ekonomi ve siyasi kargaşa içindeki İtalya’da dağıtılmış sağcı gruplar Mussolini’nin kurduğu faşist partinin bünyesinde toplanmıştı. İl duce lakabını kullanan Mussolini ise ülkenin problemlerini çözme vaadinde bulunuyor ve halka eski Roma İmparatorluğu‘nun ihtişamlı günlerine geri dönme sözü veriyordu. Fasci de Combattimento’nun gençlik teşkilatı olarak kurulan ve Kara Gömlekliler olarak anılan örgüt ise komünist gruplarla, grevci işçilerle çatışıyordu. Giovanni Giolitti, Ivanoe Bonomi ve Luigi Facta’nın oluşturduğu liberal hükümet anarşizmle savaşmada başarısız olunca Mussolini Kral III. Viktor Emmanuel‘i ülke yönetimini kendisine devretmesi için tehdit etti ve 29 Ekim 1922‘de 39 yaşındayken, ülkenin gelmiş geçmiş en genç başbakanı oldu.

İktidar olduğunda önceleri liberallerin desteğini bölge Mussolini, diktatörlüğün koyu ve keskin uygulamalarını birer birer hayata geçirmeye başlamıştı. İtalya kısa zamanda bir polis devleti haline getirildi. Kitap ve gazetelere getirilen sansür, seçim sisteminde yapılan düzenlemeler ve faşist parti dışındaki diğer partilerin kapanması gibi uygulamalar gerçekleştirildi. Mussolini, sendika hareketlerini de kanun dışı bildiri etti ve eğitimi yoklama altına aldı. Ayrıca ekonominin faşistleştirilmesi amacıyla da bütün ülkeyi tren rayları ve otobanlarla kaplayan Mussolini, çiftçileri sürekli özendirme ederek tarım ve endüstrinin canlanmasını sağladı. Gerçekleştirdiği bu şansın dönmesi ve yeni uygulamalarla İtalya’da işsizlik azalmıştı ve bu da Mussolini’nin popülaritesinin artmasına neden oldu. 1922 yılının bir takım dönemlerinde ülkenin iç ve dış işlerinden, kolonilerden ve millet çalışmalarından sorumlu olan Mussolini, aynı zamanda orduyu da idare ediyordu.Tüm bakanlıkların görevlerini kendisi üstlenmişti. Bu şekilde tüm gücü elinde tuttuğuna inanan Mussolini, rekabet yaratacak herhangi bir durumun da önüne geçmiş oluyordu. Fakat bu durum kurduğu rejimin daha bereketli çalışmasını engelliyor ve sıkıntı yaratıyordu.

1929‘da İtalya Devleti ile kilise aralarında imzalanan Patti Lateranensi antlaşmasıyla ülkenin resmi dininin Katolik dini olduğu ve Vatikan City’nin bağımsızlığı ilan edildi. .Doğduğunda vaftiz edilmemiş olan Mussolini, bu gelişmeden daha sonra Katoliklerden gelebilecek herhangi bir muhalefete aleyhinde vaftiz edildi. Hem o tarihten itibaren anti-komünist doktrinleri nedeniyle Katolikler Mussoluni’yi desteklemeye başladı.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Batuhan Çolak

Zamanının çoğunu faşizm propagandası yaparak geçiren Mussolini, radyo, basın ve eğitim gibi araçları faşizmin 20. yüzyılın en iyi rejimi olduğu illüzyonunu yaratmak için kullanıyordu ve epeyce başarılı oluyordu. Kendi lider kültüyle diğer faşist diktatörlükler için bir model kuran Mussolini, kendini Duce (lider) olarak adlandırıyordu. Ona tarafından Duce üniformasıyla halk müziği adamı, emekçi, baba, sporcu, kahraman ve askerdi. Antik Roma’nın dünya imparatorluğu idealinden devralınan bir büyük devlet iddiası İtalyan faşizminin esas düşüncesini oluşturuyordu. Faşizm doktrini ve prensipleriyle ilgili bütün ayrıntılar Giovanni Gentile‘ın kaleme aldığı ve Mussolini’nin imzaladığı makaleyle (Dottrina del fascismo) 1932‘de Enciclopedia Italiana‘da yer aldı. Mussolini Friedrich Nietzsche’nin “iktidar isteği” kuramıyla ilişkili olarak ve Vilfredo Pareto’dan yola çıkarak “Büyük adamların” otoriter rejiminin meşruluğu üstüne tezler ortaya atmıştı. Georges Sorel’den de esinlenen Mussolini, birçok kaynaktan beslenen bir milliyetçilikle İtalya’yı Akdeniz imparatorluğunun merkezi olarak görüyor ve tüm Akdeniz’e hükmetmek istiyordu.

Diktatörlük altındaki İtalya’da kanunlar tekrar yazılı, üniversitedeki öğretim görevlileri Faşist rejimi savunacaklarına dair ant içmek zorunda bırakılmışlardı. Gazete editörleri Mussolini tarafından özel olarak seçiliyor ve faşist partiden sertifikası olmayan hiçkimse gazeteci olamıyordu. Gaye bütün İtalyan halkını, şirketleri ve dernekleri denetim aşağıda tutmaktı. Mussoli’nin dış politikada amacı ise pasifist anti-emperyalizmin yerine kavgacı milliyetçilik getirmekti. Bunun ilk örneği 1923‘te Corfu‘nun bombalanması esnasında olmuştu. Gerisinde Arnavutluk‘un kukla rejimine geçmesi ve Libya‘nın bitmiş fethi geldi.

1935‘teki Stresa Konferansı‘nda Avusturya’nın bağımsızlığını muhafaza etmek amacıyla anti-Hitler cephesi kurulmasına asistan olan Mussolini, aynı sene uluslararası arenada güçlendiğini ispat etmek için Etiyopya’ya asker çıkardı. Çünkü Etiyopya bütün Afrika‘da Avrupa emperyalizmine karşı başarıyla boyun eğmez tek ülkeydi. Kimyasal ve kitle yıkım silahları da kullanan Mussolini, bu durumu sır olarak saklıyordu ancak bir fazla yabancı savaş gözlemcisi göre da farkedildiği üzere dehşet reel ortadaydı. Binlerce gerilla gazla zehirlenerek öldürülmüştü. Mussolini’nin tam dört sene her tarafında sürecek olan bu büyük katliamında yüzbinlerce asker ve sivil yaşamını kaybetti. 9 Nisan 1939 günü ise yüzlerce Etiyopyalı gerilla, aileleriyle birlikte sığındıkları bi mağarada kurşuna dizilerek ve gazla zehirlenerek öldürüldü. Doğu Afrika’daki gelişmelerden hoşnut olmayan Mussolini, kitlesel imha yolunu seçerek insanlık tarihinin gördüğü en korkunç katliamlardan birinde başrol oynamıştı.

O dönemde İspanya‘da iç savaş vardı ve Mussolini ülkenin iç işlerine karışıyor ve Francisco Franco‘yu destekliyordu. Ülkeyi binlerce insanın hayatını kaybettiği bir savaşa sürüklemiş olan Franco, Hitler ve Mussolini’den stratejik takviye alıyordu. Franco, 1939 yılında faşist Almanya ve İtalya’nın desteğiyle Madrid’e girdi ve uzun bir iç savaş sonrası ülkedeki cumhuriyetçileri yenilgiye uğrattı.

Etiyopya katliamından sonradan savaş istemeyen İtalyan halkı karşı prestiji zayıflamaya başlayan Mussolini, Etiyopya’ya uyguladığı savaş politikasının Hitler’in de bağlı olduğu League of Nations‘ın karşısında olması dolayısıyla Nazi Almanyasıyla bir anlaşma gerçekleştirmek zorunda kalmıştı. Ama faşist dayanışma bağlamında geçmiş unutuldu ve kurulan ittifakla Axis Paktı imzalandı. Mussolini bu paktla Roma ve Berlin‘in kaderinin birbirine bağlandığını tüm dünyaya duyurdu. Hitler’le kurduğu yakın ilişki sonrasında 1938‘de Avusturya’nın Almanya topraklarına katılmasını ve 1939’da Çekoslavakya‘nın parçalanma kararını kabul etti. Mussollini’ye o dönemde anti faşist Slovakların oluşturduğu TIGR isimli örgüt suikast girişiminde bulunduysa da başarılı olamadı.

İLGİLİ BİYOGRAFİ :   Erwin Rommel

Axis Paktı’yla Hitler’in İtalya üzerindeki etkisi arttı ve bu şart Kral III. Victor Emanuel’le birlikte İtalyan halkını endişelendirmeye başlamıştı. İtalyan askerleri Alman askerleri gibi yürümeye başlamışlardı, Alman faşizmi İtalyan faşizminden daha koyuydu. Faşizm, Nazizme göre bir ölçüde daha ılımlıydı. Sanayinin devletleştirilmesine ve kapitalist sınıfın ortadan kaldırılmasına da elbette karşısında bir rejimdi.

Hitler ilk olarak Orta Avrupa gerisinde Doğu ve Batı Avrupa‘yı Almanya topraklarına katmak amacındaydı ve bu amaçla 1 Eylül 1939 sabahı Polonya sınırlarını geçti. Bu taarruzla II. Dünya Savaşı başlamış oldu. Daha önce Malta, Korsika ve Tunus‘u İtalyan topraklarına katma ve Roma İmparatorluğu’nu canlandırma amacı taşıdığını söyleyen Mussolini de Almanya ile birlikte mihver devletler bloğunda savaşa girdi. Birçok faşistin karşı çıkmasına rağmen 10 Haziran 1940‘ta savaşa girdiklerini resmen ilan eden Mussolini, Kuzey Afrika ve Balkanlar‘da müttefik kuvvetlerine aleyhinde mağlup oldu. Nazi Almanyası’ndan aldığı takviye ile işgal ettiği bölgelerde direnmişti ama gücünü kaybetmeye başladı. II. Dünya Savaşı‘nda ülkesinin başarısız olması Mussolini’ye aleyhinde Fascist Grand Council‘in 25 Temmuz 1943‘te bir araya gelmesine niçin oldu.

1943 yılında müttefik güçler İtalya’ya sonuç yaptılar ve bunun sonucunda Kral III. Viktor Emmanuel Mussolini’yi görevden aldı. Mussolini hapse atıldı ancak Hitler yardımına koştu. Çünkü Hitler, Mussolini’den daha sonra İtalya’nın teslim olmasından korkuyordu. Zira böyle bir koşul Almanya’nın güneyini müttefik saldırısına açık ülkü getirecekti. Bu da Hitler’in işine gelmiyordu. Ama Mussolini baştan başa geçirilirse ona sadık kuvvetlerle İtalya’nın savunmasına devam edilebilirdi. Bu amaçla Almanya’nın en iyi yetiştirilmiş komandolarından olan ve “Hitler’s Commando” olarak anılan Otto Skorzeny önderliğindeki SS Hauptsturmfuhrer güçleri Mussolini’yi 12 Eylül 1943‘de Gran Sasso‘da tutuklu bulunduğu otelden kurtardılar ve uçakla Viyana‘ya kaçırdılar. Bir vakit daha sonra İtalya’ya dönen ve yeni faşist cumhuriyeti Salo‘yu duyuru eden Mussolini’nin, Alman Güçleri’nin etkisinde olan ülkesinde kukladan daha ayrı bir rolü yoktu.

27 Nisan 1945‘te Mussolini ve metresi Clara Petacci İsviçre’ye kaçmaya çalışırken İtalyan komünistlerce yakalandılar. O geceyi De Maria ailesinin Giulino di Mezzegra’da bulunan evinde geçiren çift, 28 Nisan 1945‘te vurulmuş olarak bulundu. Bir gün sonradan Mussolini ve metresininin cesedi yandaşları ile birlikte Roma‘da bir meydana götürüldü ve ayaklarından iple asılarak ırk önünde teşhir edildi.

Mussolini, Ida Dalser’le olan evliliğini bitirdikten sonradan Donna Rachele Mussolini‘yle hayatını birleştirdi ve bu evlilikten; Vittorio Mussolini, Romano Mussolini, Bruno Mussolini ve Edda Mussolini isimlerinde dört çocuğu oldu. Meşhur film yıldızı Sophie Loren‘in kızkardeşi Anna Maria Scicolone, Mussolini’nin oğlu Romano’yla evlenmişti.

Etiketler
Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı